حوزه های تفکر در قرآن

         قرآن هنگام امربه تفکر واندیشه حوزه ها ومیادینی را برای کار فکری بیان می نماید ، این عرصه ها چنان متنوع ورنگین است که می طلبد نگاهی دگر باره به این حوزه ها صورت پذیرد ومسلمان متفکر در  این سرزمینهای حاصلخیز  خوشه های فکر درو نماید .       

           تعیین تعدادی از حوزه های  معرفتی برای کار تفکر در قرآن نه به معنای تحدید است ،تا گمان رود که متفکر مسلمان تنها بایستی در این حوزه ها به تفکر بپردازد و نه به معنای اولویت همیشگی،  تا چنین بیان شود که ما برای همیشه بایستی این حوزه ها را در اولویت کار فکری خویش قرار دهیم .

ادامه نوشته

روش تفسیری استاد ناصر سبحانی از قرآن

نویسنده: علی صادق امربلی*
ترجمه : خالد ایوبی‌نیا-ارومیه‌

استاد ناصر سبحانی و روش او در تفسیر قرآن، عنوان پژوهشی است که دانشجوی کارشناسی دانشگاه مطالعات اسلامی؛ علی صادق امربلی آن را پژوهیده‌ است؛ این مطلب در واقع بخشی است از پایان‌نامه‌ی کارشناسی وی در مطالعات اسلامی با راهنمایی استادیار دکتر محمدصابر مصطفی هموندی 2004م

مقدمه
اَلحَمدُ للهِ رَبِّ العالَمِین، وَالصَّلاةُ والسَّلامُ عَلى خَیرِ المُرسَلِین مُحَمَّدٍ(ص) وَعَلى آلِهِ وَصَحبِهِ وَمَنِ اهتَدى بِهَدیِهِ إِلى یَومِ الدِّینِ. وبعد ...
بی‌گمان قرآن برنامه‌ی همه‌ی بشریت و سرچشمه‌ای است که هرچند از آن بنوشند و در کنار آن مدتها بمانند، آبش پایان نمی‌پذیرد، بدیهی است که تفسیر استاد ناصر سبحانی از قرآن، ازجمله تفاسیر با ارزش در عصر کنونی می‌باشد، او قرآن را با زبانهای کردی، عربی و فارسی تفسیر نموده است و با این عملش خدمتی تازه و بزرگ به قرآن نمود و به جامعه‌ی کردهای مسلمان تقدیم کرد و به رسالتش جامه‌ی عمل پوشید.

ادامه نوشته

نگاهی به رویکرد هرمنوتیکی پروفسور «فضل‌الرّحمان» در تفسیر قرآن

نویسنده‌: علی‌رضا آزاد

چکیده
فضل‌الرحمان یکی از نواندیشان مسلمان بود که سعی داشت با نقد و تحلیل روش‌شناسی مطالعات اسلامی، بر کارایی دین در جهان امروز بیافزاید و مسیر تحقق جامعه دینی را هموارتر نماید.
در این مقاله پس از طرح ماهیت پروژه فکری فضل‌الرحمان و بیان جایگاه قرآن در اندیشه او، روش تفسیری وی که به نظریه دو حرکتی موسوم است، مطرح گشته و به برخی از پیش فرض‌های هرمنوتیکی این نظریه و هم‌سانی آن با مبانی هرمنوتیک کلاسیک و نئوکلاسیک اشاره شده است.


کلید واژه‌ها: فضل‌الرحمان، تفسیر قرآن، هرمنوتیک، نظریه دو حرکتی


مقدمه

اهمیت بحث روش‌شناسی تفسیر قرآن و لزوم ارائه روش‌هایی که بتواند پاسخ‌گوی نیازهای جدید در این عرصه باشد، بررسی نظریه‌های نوین تفسیری را ضروری می‌نماید. یکی از زوایای چنین بررسی‌هایی، مطالعه مبانی و آموزه‌هایی است که نقش اساسی در تبلور این روش‌ها داشته است. 

ادامه نوشته

كيف نتعامل مع القرآن الكريم

محمد الرهوني

مقدمة:

القرآن... كتاب أُنزِل من سبع سماوات على أشرف خلق الله محمد بن عبد الله صلى الله عليه وسلم. هو النور الذي به تمتلئ القلوب إيمانا. أُمِر المؤمنون بالعكوف على تلاوته ومدارسته وحفظه، ونُهوا عن الغفلة عنه.

تلقى نبينا محمد صلى الله عليه وسلم مع الآيات نورانيَّتَها فانصبغ بالقرآن، وتجسد فيه القرآن... فكان خلقه القرآن.

قراءة القرآن تعود بالإنسان إلى أصله... إلى نقائه... يلتقي نور القرآن مع نور الفطرة، فيتضاعف النور.

أخرج الدارمي عن علي قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "ستكون فِتَنٌ قلت: وما المخرج منها؟ قال: كتاب الله فيه نبأ ما قبلكم وخبر ما بعدكم وحكم ما بينكم، هو الفصل ليس بالهزل، هو الذي من تركه من جبار قصمه الله، ومن ابتغى الهدى في غيره أضله الله. فهو حبل الله المتين، وهو الذكر الحكيم، وهو الصراط المستقيم، وهو الذي لا تزيغ به الأهواء، ولا تلتبس به الألسنة، ولا يشبع منه العلماء، ولا يخلق عن كثرة الرد، ولا تنقضي عجائبه، وهو الذي لم ينته الجن إذ سمعته أن قالوا (إنا سمعنا قرآنا عجبا). هو الذي من قال به صدَق، ومن حكم به عدل، ومن عمِل به أجِر، ومن دعا إليه هُديَ إلى صراط مستقيم".

ادامه نوشته

تعامل با قرآن مجید

عبدالغفور گردهانی هدف از تعامل با قرآن مجید آنست که تبدیل به «رجل قرآنی» شویم، مرد وزن قرآنی است که از اهل قرآن و بندگان خاص خداوند باشد(رواه نسائی). قرآن مجید کتابی است که اگر کسی به زبان آن سخن بگوید کلام او صدق است و اگر به کلام الهی حکم کند حکمش عدل و هر کس که بسوی آن فرا خواند مردم را به راه راست دعوت داده است. چنین است که اگر کسی به قرآن ایمان بیاورد و بر آن عمل کند نه تنها در دنیا گمراه نمی‌شود بلکه در آخرت هم دچار شقاوت نخواهد شد. (نگا: نساء/170) در اینجا به شرح طریق کاربردی به منظور تخلق به اخلاق قرآنی و ایجاد رجل قرآنی می‌پردازیم تا کسانی که می‌خواهند اخلاق قرآنی داشته باشند بتواند آنرا در زندگی خود تطبیق کنند. برای آنکه اخلاق ما قرآنی شود لازم است که مراحل زیر پی در پی اعمال شود:

ادامه نوشته

صحیح اذهان از آیات قرآن (3) (تفسیر آیه‌ی 105سوره‌ی مائده

نویسنده: دلیر عباسی

یَا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا عَلَیکُمْ أَنفُسَکُمْ لا یضُرُّکُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَیتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُکُمْ جَمِیعاً فَینَبِّئُکُمْ بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ

چه بسا در جامعه‌ی خود شاهد احساس بی‌مسؤولیتی فراوانی از جانب مردم هسیتم که در مقابل رویدادهای اجتماعی بی‌تفاوت هستند و حساسیت قلبی خود را به نسبت خوب و بد جامعه از دست داده‌اند. این نیروی درونی که علمای اخلاق بدان وجدان می‌گویند و قرآن آن را قلب معرفی می‌نماید در آدمی احساس مسؤولیت پدید می‌آورد. گویی نورافکنی است که به وجود و مسیر انسان روشنی می‌بخشد. آدمی را به نیک وامی‌دارد و از بدی باز می‌دارد واز نیروی سرزنش کننده و تشویق‌کننده برخوردار است.

ادامه نوشته

آیه های زندگی (مقدمه)

 

آیه های زندگی  

بی مقدمه همه ی ما می خواهیم به بهترین صورت زندگی کنیم واز این مدت زندگی به شایسته ترین شیوه بهره گیریم،ودر حقیقت زندگی سرلوحه ی همه ی نعمات است وجامع آنها، بدون حیات برای کسی نعمتی متصور نمی باشد وبا وجود اوست که نعمت ها خود را نمایان می سازند .اگر این نعمت ازدست برود یا تبدیل به نقمت گردد،چه می اندیشید ؟!

ادامه نوشته

انتظارات از قرآن کریم

انتظارات از قرآن کریم

"             یکی از روش های کارامد وثمر آفرین در عرصه ی مطالعه ی روشمند قرآن،توجه به این امراست که ما هنگامی که به مطالعه قرآن می پردازیم از آن چه انتظاراتی داریم ؟آیا به عنوان یک منبع علوم تجربی با آن برخورد می نمائیم یا یک منبع هدایتی عوم تجربی؟

ادامه نوشته

ويژگي هاي قرآن

ويژگي هاي قرآن

سعدالدین صدیقی - لارستان

فوق لیسانس علوم قرآن و مدرس مدارس دینی جنوب

_________________________________________

     قرآن کلام بدون ریب پروردگار حکیم است که حسن ختام تمام نسخه های شفابخش آسمانی بوده و بر خاتم رسل محمد مصطفی صلی الله علیه وسلم نازل گشته است و با نزول آن ارتباط آسمان و زمین از طریق وحی به اتمام رسیده و خاتمیت دین رقم خورده است. این هدیه ی بزرگ آسمانی یادگار وحی و کلام معجز و حبل المتین خداوندگارِ هستی را ارج می نهیم و گرامی می داریم.

ادامه نوشته

اصول تدبر در قرآن

مجموعه ای از اصول وروش های تدبر در قرآن:

1-هر کلمه ای در قرآن جایگاه ویژه ای دارند وپیوندی شگفت میان کلمات یک سوره وجود دارد .نگاه )انبیاء/46  کمترین عذاب با چه شیوه ای بزرگ جلوه داده می شود ).

2- تکرار یک آیه برای تأکید بر یک مسأله ودر همان حال کامل کننده ی همدیگرند .نگاه (اسراء/31 وانعم 151 کلمه ی نرزقکم).

3- هر سوره چون در ختی واحد است که ریشه ها وبرگ های متعدد دارد ،وبر مداری مشخص سیر می نماید .نگاه (سوره ی قیامت ومدار بحث قیامت )

4- تفکر واندیشه در یک آیه از چند جهت که از هر جهت ومداری پیام ودرس نوینی دارد .نگاه (سوره ی نصر وپیام های آن )

5- تفکر در زمان ،مکان وحالات روحی ،اجتماعی ،سیاسی و... کسانی که برای اولین بار این قرآن در میان آنها فرود آمده ومخاطب اولیه ی آن بوده اند .نگاه (سیره وزندگی اصحاب ).

6-در معانی عمومی یک آیه جزئیات فرآوانی نهفته است .نگاه (توبه /41).

7- قرآن خود خویشتن را تفسیر می کند . نگاه (انعام /82 وتفسیر کلمه ای از آن در لقمان /13)

8-یافتن روشنگری های فراوان در تفسیر مأثور .نگاه (تفسی شجرطیب در سوره ی ابراهیم /24 به مثل درخت خرما ).

9- تدبر در مراحل نزول تدریجی قرآن .نگاه (مراحل تحریم ربا ،روم/39بعدآل عمران /131بعد نساء/161بعد بقره /275و277و279و280وآیه ی 281و282به عنوان راه چاره).

10 – توجه اساسی به مکی ومدنی بودن آیات وسوره هاوآیات مدنی در سور مکی وآیات مکی در سور مدنی .

ادامه دارد ......