خــبر
حجم مطالعات قرآنی در جهان در مقایسه با تحقیقات انجام شده درباره دیگر کتاب‌های آسمانی، به ویژه انجیل و تورات، در سطح بسیار پائینی قراردارد، بنابراین جهان اسلام باید برای توسعه این مطالعات تلاش کند.
پروفسور «محمدعبدالحلیم»* استاد دانشگاه لندن و یکی از مسئولان برگزرای ششمین دوره همایش دوسالانه مطالعات قرآنی این دانشگاه، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ایران(ایکنا)، با بیان این مطلب افزود: همه ساله تحقیقات بسیار زیادی از سوی دانشمندان و محققان کشورهای مختلف درباره انجیل و تورات به همه زبان‌های مهم دنیا منتشر می‌شود؛ این در حالی است که تحقیقات قرآنی اغلب به زبان عربی و فارسی و برخی زبان‌های دیگر می‌شود؛ از طرف دیگر مقاله‌ها و کتاب‌هایی که توسط دانشمندان مسلمان درباره قرآن نوشته می‌شوند بیشتر با هدف موعظه و تبلیغ اسلام به رشته تحریر درمی‌آیند و به همین دلیل در محافل علمی غربی بازخورد زیادی ندارند.

وی تصریح‌کرد: دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشورهای اسلامی باید نشر پژوهش‌های قرآنی به زبان‌های اروپایی را در اولویت قرار دهند، همچنین دانشمندان مسلمان باید دید وسیع‌تری نسبت به مطالعات قرآنی داشته باشند و تلاش کنند با نتایج پژوهش‌های دانشمندان غربی و غیرمسلمان در این زمینه آشنا شوند و با همان شیوه و متدلوژی غربی این پژوهش‌ها را مورد نقد و بررسی قراردهند، در واقع یکی از اهداف برگزاری همایش مطالعات قرآنی و راه‌اندازی مجله «مطالعات قرآنی» دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن نیز همین امر بوده است.

پروفسور عبدالحیلم با اشاره به اهداف برگزاری همایش مطالعات قرآنی دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن، گفت: این همایش دانشمندان و پژوهشگران مسلمان و غیرمسلمان را که درباره قرآن تحقیق می‌کنند، از سراسر جهان گردهم می‌آورد تا ضمن آشنایی با یکدیگر از آخرین تحقیقات قرآنی انجام‌شده در جهان مطلع شوند؛ شرکت در این همایش و بحث‌ها و گفت‌وگوهای انجام شده در آن سبب می‌شود پژوهشگران مسلمان و غربی از فعالیت‌های یکدیگر در زمینه مطالعات قرآنی استفاده کنند که این امر به گسترش و پیشرفت این مطالعات کمک بسیاری می‌کند؛ همچنین مباحث مطرح‌شده و مقاله‌های ارائه‌شده در همایش به دو زبان انگلیسی و عربی در مجله مطالعات قرآنی که هم به صورت چاپی و هم به صورت آنلاین در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد، منتشر می‌شود و می‌تواند از این طریق مورد استفاده عموم پژوهشگران قرار گیرد.

وی اظهار امیدواری‌کرد با استفاده از تجربیات به دست‌آمده از برگزاری پنج دوره قبلی، ششمین همایش پژوهش‌های قرآنی که در ماه نوامبر (آبان ماه) برگزار می‌شود، پربارتر از دوره‌های پیشین باشد.

این استاد دانشگاه لندن در پاسخ به این سئوال که سازمان‌های بین‌المللی اسلامی مثل سازمان کنفرانس اسلامی و سازمان آموزش، علوم و فرهنگ اسلامی(ISESCO) چگونه می‌توانند به توسعه مطالعات قرآنی کمک کنند، گفت: این سازمان‌ها می‌توانند دانشجویان مستعد مسلمان را برای تحصیل در دانشگاه‌های معتبر غربی بورسیه کرده تا این دانشجویان با تسلط یافتن بر زبان‌های غربی و اصول و متدلوژی تحقیق بتوانند کارهای ارزنده‌ای در زمینه مطالعات قرآنی به جهانیان ارائه کنند.
برگزاری همایش مطالعات قرآنی سبب می‌شود پژوهشگران مسلمان و غربی از فعالیت‌های یکدیگر در زمینه مطالعات قرآنی استفاده کنند که این امر به پیشرفت این مطالعات کمک می ‌کند

وی اضافه‌کرد: تشکیل مرکزی جهانی برای مطالعات قرآنی اقدام دیگری است که این سازمان‌ها می‌توانند انجام دهند، یکی از اهداف چنین مرکزی باید ترجمه آثار برجسته پژوهشگران مسلمان در زمینه‌های قرآنی به زبان‌های بین‌المللی باشد تا این آثار در اختیار دانشمندان و محققین همه کشورهای جهان قرارگیرد نه این که فقط محققین کشورهای اسلامی به آن‌ها دسترسی داشته ‌باشند؛ ما در همین باره طرحی با عنوان «طرح مطالعات قرآنی لندن» داریم که در چارچوب آن تاکنون دو اثر برجسته و مهم قرآنی با عنوان «جهان اخلاقی قرآن» و «معرفی قرآن» تألیف مرحوم «محمد عبدالله درز» را از زبان فرانسه به انگلیسی ترجمه کرده و به دنیای انگلیسی زبان که مخاطبان بسیار زیادی دارد، ارائه کرده‌ایم.

پروفسور عبدالحیلم از این که برخی نهادها و مراکز انتشاراتی با اهداف صرفاً تجاری و حتی گاهی مغرضانه مبادرت به انتشار تألیفات قرآنی بعضا جهت‌دار در سطح بین‌المللی می‌کنند و مراکز علمی جهان را تحت تأثیر خود قرار می‌دهند، اظهار تأسف‌ کرد و گفت: این در حالی است که کارهای پژوهشی مسلمانان درباره قرآن اغلب فقط به یک کشور و یک زبان محدود می‌شود و تأثیرگذاری زیادی ندارد.

وی درباره علل توجه غیرمسلمانان به مطالعه قرآن به خبرنگار ایکنا گفت: عوامل متعددی در این زمینه وجود دارند، دانشجویان و اساتید رشته‌های الهیات و مطالعات ادیان برای شناخت دین اسلام باید درباره قرآن مطالعه کنند، شرق‌شناسان نیز از قرن‌ها پیش برای مطالعه درباره اسلام و مسلمانان به تحقیق در مورد قرآن پرداخته‌اند؛ همچنین افرادی که درباره ادبیات و فرهنگ عربی و فارسی تحقیق می‌کنند، باید با قرآن کریم که نقشی اساسی در شگل‌گیری فرهنگ این دو زبان داشته‌ است، آشنا باشند؛ البته در سال‌های اخیر به دلیل ارائه ادعاهایی مبنی بر ارتباط افراط‌گرایی و تروریسم با اسلام، گرایش به مطالعه درباره قرآن در غرب بیشتر از گذشته شده است.

پروفسور عبدالحلیم از تاریخ قرآن، ابعاد ادبی و زبانشناختی قرآن، ترجمه‌های قرآنی، قوانین شریعت که از آیات قرآن گرفته شده‌اند و هنرهای مرتبط با قرآن همچون خطاطی و معماری اسلامی به عنوان جنبه‌هایی از مطالعات قرآنی نام برد که بیشتر مورد توجه محققین غربی قراردارد.
استاد مطالعات اسلامی دانشگاه لندن:
دانشجویان مسلمان می‌توانند با تسلط یافتن بر زبان‌های غربی و اصول و متدلوژی تحقیق کارهای ارزنده‌ای در زمینه مطالعات قرآنی به جهانیان ارائه کنند

وی در پایان از «دائرة‌المعارف قرآن» منتشرشده توسط انتشارات «بریل» و «فرهنگ عربی ـ انگلیسی واژه‌های قرآن» به عنوان کارهای برجسته در زمینه قرآن که در سال‌های اخیر در غرب منتشر شده‌اند، نام‌برد.

یادآوری‌می‌شود ششمین دوره همایش دوسالانه مطالعات قرآنی با عنوان «قرآن: متن، تاریخ و فرهنگ» از 21 تا 23 آبان‌ ماه سال 88 در دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن برگزار می‌شود.

*پروفسور «محمدعبدالحلیم» متولد کشور مصر، در کودکی یادگیری قرآن را آغاز کرد و در حال حاضر حافظ کل قرآن است؛ وی پس از تحصیل در مدارس وابسته به دانشگاه الأزهر از دانشگاه قاهره در رشته مطالعات اسلامی فارغ‌التحصیل شد و برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت. در آنجا مدرک دکترای خود را در رشته مطالعات اسلامی از دانشگاه کمبریج اخذ کرد و در حال حاضر استاد مرکز مطالعات اسلامی وابسته به دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن است.

پروفسور عبدالحلیم تألیفات زیادی در زمینه‌های قرآنی و اسلامی داشته که مهم‌ترین آن‌ها ترجمه قرآن کریم به زبان انگلیسی است. این اثر در سال 2004 میلادی توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شده و قرار است ویرایش جدید آن به همراه متن اصلی قرآن به زودی منتشر شود.